شنبه 11 تیر 1384

جامعه اطلاعاتی؛اصول، عناصر، شاخص ها و تعاریف موجود‏(قسمت پایانی) [مقاله , ]

یکی  از معتبرترین و پر طرفدارترین رویکردهای تئوریک در جامعه اطلاعاتی، نگرش فناورانه به موضوع توسعه و شکل گیری جامعه اطلاعاتی است. طرفداران این نگرش فناوری اطلاعات و ارتباطات را بستر توسعه در جامعه اطلاعاتی می دانند و انگشت تاکید خود را بر روی اینترنت قرار داده اند که شبکه ای جهانی برای به اشتراک گذاری حجم بسیار زیادی از اطلاعات است. آنها جامعه شبکه ای و مجازی حاصل از ارتباط میلیون ها رایانه را بزرگترین بستر تبادل اطلاعات و ارتباط میان مردم در فضای مجازی می دانند.

 

2- تعاریف و معیارهای  فن آوری در جامعه اطلاعاتی

یکی  از معتبرترین و پر طرفدارترین رویکردهای تئوریک در جامعه اطلاعاتی، نگرش فناورانه به موضوع توسعه و شکل گیری جامعه اطلاعاتی است. طرفداران این نگرش فناوری اطلاعات و ارتباطات را بستر توسعه در جامعه اطلاعاتی می دانند و انگشت تاکید خود را بر روی اینترنت قرار داده اند که شبکه ای جهانی برای به اشتراک گذاری حجم بسیار زیادی از اطلاعات است. آنها جامعه شبکه ای و مجازی حاصل از ارتباط میلیون ها رایانه را بزرگترین بستر تبادل اطلاعات و ارتباط میان مردم در فضای مجازی می دانند. چنین تفکر و باوری از همگرایی و پیوند رایانه و مخابرات در تمام اركان زندگی همچون نظام مالیات، تأمین اجتماعی، كارت‌های اعتباری، امنیت ، آموزش، پزشکی و...حاصل شده است. در این میان، «پیشرفت‌های خیره‌كننده در پردازش، نگهداری و انتقال اطلاعات در واقع به كاربرد فناوری‌های (تكنولوژی)های اطلاعاتی در تمام زوایای حیات اجتماعی انجامیده است. همچنین ارزانی تكنولوژی‌های پردازش و نگهداری اطلاعات موجب شده است تا گستره آن‌ها در ابعاد جهانی وسعت یابد.» (وبستر؛ 1380، ص 21) به هر حال، این رویكرد معتقد است كه جامعه اطلاعاتی از عوارض توسعه شتابان فناوری اطلاعات است. امروزه، پدیده‌های كم و بیش آشنایی همچون تجارت الكترونیكی، دولت الكترونیكی، آموزش مجازی، بانكداری الكترونیكی و حتی جنگ الكترونیكی و نیز جرائم سایبر، كه از علائم جامعه اطلاعاتی محسوب می‌شوند، همگی نشان می‌دهند كه فناوری با یك تغییر بنیادین منجر به شكل‌گیری نوع جدیدی از جوامع تحت عنوان جامعه اطلاعاتی شده است.(سعیدی،1383)

نقش و کارکردهای فناوری ارتباطات و اطلاعات به عنوان محور بسیاری از تحولات جهانی امری انکار ناپذیر است. ICT به عنوان یکی از مهمترین ابزارها و بسترهای توسعه همه جانبه زمینه های لازم را برای اداره و مدیریت اطلاعات از طریق تولید، پردازش، توزیع و مبادله اطلاعات فراهم می آورد. دست یابی به یک چهارچوب هماهنگ و جامع از اطلاعاتِ دقیق و بهنگام نیازمند آن است که ابزارهای لازم برای طی جریان تولید تا مبادله اطلاعات در اختیار کاربران آن قرار گیرد شناخت کامل اجزا و ساختارهای تشکیل دهنده ICT راهکارهای مناسبی را در جهت توسعه همگام جامعه جهانی بر اساس شاخصهای این فناوری در اختیار همگان قرار می دهد و بستر لازم را برای گریز از ورطه شکاف اطلاعاتی که امروزه گریبان گیر اکثر کشورهای در حال توسعه شده است فراهم می کند.

 

3-  معیار اجتماعی توسعه جامعه اطلاعاتی

تحول اجتماعی مبتنی بر اطلاعات، شامل تاثیر آزادی تدوین قانون حاكم بر مبادله اطلاعات می‌باشد كه در آن ایجاد شبكه اطلاعات و ارتباطات الكترونیكی می تواند به تجدید حیات خانواده و جامعه منجر شود.

توسعه دانش و سواد عمومی و اطلاعاتی در نهایت منجر به ارتقا جایگاه شخصیتی بشر شده و مفاهیمی همچون دموکراسی دیجیتالی که زاییده عصر اطلاعات است هویت جدیدی را برای انسان این عصر تعریف می کند. در این شرایط یعنی زمانی که دانش در تمام سطح جامعه توزیع می شود و مردم با حقوق خود کاملا آشنا می شوند زمینه ظهور فقر، پدیده های منفی اجتماعی همچون دزدی، اعتیاد و... نیز کاهش می یابد و در نتیجه جامعه اطلاعاتی مفسر چهارچوب مثبت و نگرش استانداری از زندگی اجتماعی برای انسان عصر اطلاعات می شود.

پتانسیل بالاى تكنولوژى هاى ارتباطى و اطلاعاتى جدید و آثار مثبت آنها با قابلیت برقرارى ارتباط همزمان راه به جایى برده اند، كه دیگر جایى براى بیان مضرات و پیامد هاى منفى آن باقى نمى گذارند.
از مزایاى این تكنولوژى ها مى توان به امكان انجام امور روزمره ادارى و تسهیل بوروكراسى، بى نیازى از بسیارى تردد هاى روزانه، كاهش تنش هاى اجتماعى، صرفه جویى در وقت و انرژى، بیست و چهار ساعته و هفت روز در هفته بودن، جهانى بودن و ده ها مورد دیگر اشاره كرد.

 

4- معیار سیاسی توسعه جامعه اطلاعاتی

عدم توسعه سیاسی در عصر اطلاعات سبب فقدان بینش صحیح در جامعه برای گزینش و تعیین سرنوشت خویش می شود و در اثر همین مشکل موج حملات خبری بوسیله کارتل های بزرگ خبری می تواند حتی منجر به بروز انقلاب در چنین جوامعی شود. جامعه اطلاعاتی با ابزارهای خود می تواند بینش و دانش لازم را در این حوزه در اختیار مردم قرار دهد و مانع بسیاری از تبعات منفی شود. همچنین توسعه ارتباطات در جامعه اطلاعاتی منجر به روشن شدن افکار مردم نسبت به تحولات دنیا شده و موجب موضوع گیری ها و حرکات مختلفی از آنها می شود در بعد دولتی نیز تمركز قدرت سیاسی ناشی از پیشرفت های اطلاعاتی موجب شکل گیری نظام های سیاسی تک قطبی می شود و فضای جامعه را به سمت دیکتاتوری پیش می برد. تجربه ای که جهان در طول جنگ سرد تجربه کرد حاصل تلاشهای اطلاعاتی بسیار سازمان های جاسوسی دو قدرت شوروی و آمریکا برای برتری یابی در جنگ اطلاعات بود.

 

5- معیار فرهنگی توسعه جامعه اطلاعاتی

 برنامه توسعه سازمان ملل با تکیه بر تجربیات مدل های گوناگون توسعه، از مفهوم و جایگاه توسعه انسانی به عنوان روندی که دامنه انتخاب مردم را وسعت می بخشدیاد می کند و در این تعریف فرهنگ را به عنوان مولفه ای مهم در استراتژی توسعه به رسمیت شناخته است.

گسترش و تنوع ابزارها و امکانات اطلاعاتی و ارتباطی و تبدیل شدن دنیای حاضر به دهکده ای جهانی که در آن سرعت انتقال اطلاعات و دانش تا حد زیادی بالا رفته است به طرز غیر قابل باوری ساختارهای فکری و فرهنگی جوامع را همسان و همگون ساخته است. به گونه ای که کاربری یک تکنولوژی جدید به سرعت در میان جمع کثیری از مردم دنیا پذیرفته می شود.با این توضیح بسیار غیر قابل منطقی است که ما درهای جامعه را بر روی فناوری های نوین در امور مختلف ارتباطی و اطلاعاتی بسته نگه داریم تنها به صرف اینکه می خواهیم از ساختارهای فرهنگی خود حفاظت نماییم. از سوی دیگر می دانیم که برای کاربردی شدن هر فناوری یا دانشی به صورت عام و پذیرش آن باید در چهارچوب های فرهنگی تلاش و تحقیق بسیاری انجام داد تا موضوع ما به عنوان یک فرهنگ در جامعه مورد بررسی و کاربری قرار گیرد.

با این تفاسیر وقتی به یک جامعه در حال گذار به سوی دانایی محوری و پذیرش ساختارهای یک جامعه اطلاعاتی برخورد می کنیم چالش ها و مشکلات فراوانی نیز در بررسی و پیاده سازی این فرآیند پیش روی خواهیم داشت. مشکلاتی از قبیل عدم سازگاری ابزارها و محیط و عدم سازگاری ابزارها با مردم.
که نمونه دوم ناشی از مشکلات و معضلات فرهنگی جوامع می باشد که در حال گذار از شکل کلاسیک به شکل مدرن می باشند. توسعه زیر ساختی آموزش برای دست یابی به جامعه دانایی محور با توجه به مسائل و اولویتهای فرهنگی این امکان را می دهد تا گزینش و توسعه ابزارهای مورد نیاز با توجه به مسائل و چهارچوب های فرهنگی مردم صورت گیرد و همچنین باعث بوجود آمدن احساس نیاز به مسائل و ابزارهای مختلف اطلاعاتی و ارتباطی هستند.

بسیاری از ناظران گرایش به دیدن نشانه های تحول در ارزش های فرهنگی به دنبال پیشرفت جامعه اطلاعاتی دارند، اگر چه باید خاطرنشان كرد كه جوامع مختلف عكس العمل های متفاوتی در برابر حضور فن آوری های پیشرفته دارند و حتی فرهنگ جهانی الكترونیك مستعد پذیرش تاثیرات محلی و ملی است. در حقیقت آنچه در حال وقوع است توسعه و تعامل گسترده فرهنگ ها است، نه به اصطلاح فرهنگ نوپایی كه تحول و تغییر اساسی شیوه زندگی را در سراسر جهان به دنبال داشته باشد.

یکی از مهمترین مسائل چالش برانگیز در جامعه اطلاعاتی موضوع زبان به عنوان محور و زیر ساخت فرهنگی جوامع است، جامعه اطلاعاتی از یک سو قصد توسعه روابط انسانی را دارد و برای اینکار نیاز به یافتن یک زبان مشترک است و از سوی دیگر مخالف نابودی زبان های بومی است. با توجه به اینکه درصد بسیار زیادی از اطلاعات موجود در اینترنت توسط کشورهای پیشرفته انگلیسی زبان تهیه شده سایر کشور ها به شدت تحت تاثیر این زبان قرار گرفته اند و رسمیت بین المللی زبان انگلیسی در اینترنت شدت و حدت بیشتری پیدا کرده است از این رو کشورهای درحال توسعه تلاش و عزم خود را در جهت تولید محتوا به زبان بومی نشان دهند.

به طور طبیعی هر ((فرهنگ)) متعلق به یك محل یا منطقه خاص، و در برگیرنده دانش جامع و اندوخته شده نسل ها، و بازتاب استعدادها و ویژگی های یك گروه در مقایسه با دیگر گروه هاست كه در زبان و لهجه ظهور می یابد و احساس تعلق به یك سرزمین و هویت آبا و اجدادی را به همراه دارد. دقیقاً به خاطر همین احساس است كه نمی توان فرهنگ را به عنوان یك ابزار مورد استفاده خصوصی یا تجاری قرار داد.

 

 

نوشته شده توسط فرنود حسنی در  شنبه 11 تیر 1384  و ساعت 08:07 ق.ظ

ویرایش شده در -  و ساعت -

(نظر

 


مطالب پیشین...

  دعوت به همکاری علمی و أموزشی در ماهنامه عصر فناوری اطلاعات

 

  صورتجلسه اولین جلسه "شبكه گفتمان توسعه"

  طرح ایجاد شورای الکترونیکی از طرف محمود حاجلی

  طرح كارگروه IT و جوانان منتظر تصویب شورای عالی فناوری اطلاعات است

  لزوم راه اندازی کارگروه مجدد جوانان در حوزه فناوری اطلاعات و IT

  رایزنی‌های لازم برای راه‌اندازی مجدد کارگروه جوانان در کشور

  دبیرخانه‌ی شورای عالی فناوری اطلاعات مصوبات مربوط به WSIS را پیگیری می‌كند

  کنفرانس بین المللی جوانان خاورمیانه و آفریقا

  تبریک نوروزی

  همایش ارزیابی ملی دومین اجلاس جهانی سران درباره‌ی جامعه‌ی اطلاعاتی

  معرفی ماهنامه تخصصی عصر فناوری اطلاعات

  فعالیتهای WSIS در 2006

  یادها و خاطرها در تونس با دکتر و شیرین عبادی

  با پایان یافتن اجلاس تونس؛ فعالیت‌های كارگروه جوانان WSIS هنوز ادامه دارد

وبلاگ ما ...

  صفحه اصلی

  ارسال ایمیل


بایگانی ...

 نویسندگان

فرنود حسنی (81)
محمود حاجیلی (96)


موضوعات

خبر (78)
مقاله (33)
درباره ما (12)
گزارش ها (6)
صورت جلسات (5)
تماس با ما (1)
سازمان های همکار (1)
سایت های مرتبط (2)
درباره اجلاس (34)
دیدگاه (5)


 آرشیو

مهر 1386 (1)
اسفند 1385 (1)
بهمن 1385 (1)
آبان 1385 (2)
مهر 1385 (2)
مرداد 1385 (1)
اردیبهشت 1385 (1)
اسفند 1384 (2)
بهمن 1384 (2)
آذر 1384 (4)
آبان 1384 (4)
مهر 1384 (9)
شهریور 1384 (11)
مرداد 1384 (9)
تیر 1384 (12)
خرداد 1384 (33)
اردیبهشت 1384 (30)
فروردین 1384 (23)
اسفند 1383 (14)
بهمن 1383 (15)


صفحات

 

 

لینكستان ...

  مدیریت فناوری اطلاعات(۲)

  ماهنامه عصر فناوری اطلاعات

  آی تی نویس

  دانشجویان و جامعه اطلاعاتی

  جامعه اطلاعاتی و ایران

  وبلاگ استاد شکر خواه

  پورتال مدیریت فناوری اطلاعات

  منبع مقالات IT

  بازرگانی و بازرگانی الکترونیک

  رادیو جوان

  توسعه دانایی محور

  ایران و جامعه اطلاعاتی

  ایران گلوبال

  انجمن IT جوانان کشور

  آینده نگر

  سایت رسمی ایران و جامعه اطلاعاتی

  مدیریت فناوری اطلاعات

 

لینكدونی ...

آزادی اطلاعات و حق دسترسی؛ بنیان دموكراسی (-)
اطلاعات، جامعه اطلاعاتی و ساختارهای معرفتی (-)
آزادی اطلاعات و حق دسترسی؛ بنیان دموكراسی (-)
جامعه اطلاعاتی؛ چالش‌ها و فرصت‌ها (-)
چگونه یک برنامه بازاریابی بنویسیم؟ (-)
توسعه زیر ساختی آموزش در جامعه داناْْیی محور(بخش دوم) (-)
توسعه زیر ساختی آموزش در جامعه دانایی محور(بخش اول) (-)
آموزش در هزاره سوم آموزش مکانیکی- آموزش دینامیکی (-)
نقش آموزش در توسعه اطلاعاتی جامعه دانش مدار 1 (-)
پویایی سیستم های آموزش عالی از ملزومات جامعه دانایی محور است (-)
آرشیو لینكدونی

 

جستجو ...

جستجو در بلاگ

 

خبرنامه ...

 

آمار وبلاگ...

بازدید های امروز :

بازدید های دیروز :

كل مطالب :

كل نظرها :

كل بازدید ها :



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات