تبلیغات
وبلاگ کارگروه جوانان کمیسیون ملی اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی - جامعه اطلاعاتی؛اصول، عناصر، شاخص ها و تعاریف موجود‏(قسمت اول)

 شنبه 11 تیر 1384

جامعه اطلاعاتی؛اصول، عناصر، شاخص ها و تعاریف موجود‏(قسمت اول) [مقاله , ]

تقریبا از دهه 1980 به بعد موضوع جامعه اطلاعاتی به طرز فزاینده‌ای مورد توجه اندیشمندان، سیاستمداران و دانشمندان علوم اجتماعی قرار گرفته است و مفهوم جامعه اطلاعاتی به سر چشمه‌ای از مباحثه‌ها و گفتمان‌های فراوان تبدیل شده است. این پدیده، مفاهیم مختلفی چون اجتماع، فرهنگ، اقتصاد و فنآوری را تحت الشعاع قرار داده است و از این رو در تمام بخش های زندگی مردم از نظر علمی و عملی رسوخ پیدا کرده است

نوشته شده توسط: فرنود حسنی          تماس با نویسنده:Manager_ict@yahoo.com     

تقریبا از دهه 1980 به بعد موضوع جامعه اطلاعاتی به طرز فزاینده‌ای مورد توجه اندیشمندان، سیاستمداران و دانشمندان علوم اجتماعی قرار گرفته است و مفهوم جامعه اطلاعاتی به سر چشمه‌ای از مباحثه‌ها و گفتمان‌های فراوان تبدیل شده است. این پدیده، مفاهیم مختلفی چون اجتماع، فرهنگ، اقتصاد و فنآوری را تحت الشعاع قرار داده است و از این رو در تمام بخش های زندگی مردم از نظر علمی و عملی رسوخ پیدا کرده است بنابر این ضرورت دارد تا برای بهره گیری هر چه بهتر و اقدامات مناسب با شاخص ها و تعاریف و چهارچوب های آن آشنا شویم.افزایش سریع و فوق العاده فرآیند های تولید، پردازش و توزیع اطلاعات در جوامع پیشرفته باعث شد تا برخی از كشورهای صنعتی جهان در ردیف جوامع اطلاعاتی به شمار آیند و بسیاری دیگر از کشور ها که هنوز در تب و تاب عصر صنعتی باقی مانده بودند نتوانستند خود را در زمره آنها در آورند.

"ویلیام مارتین" در خصوص جامعه اطلاعاتی می‌گوید: "هر چند واژه جامعه اطلاعاتی از چند سال پیش متداول بوده است اما هنوز درباره مفهوم و محتوای آن تفاهم عملی حاصل نشده است". با این بیان باید اذعان داشت که هنوز تعریف و چهارچوب معینی برای جامعه اطلاعاتی جهانی تعیین و تفسیر نشده است.

ولی با این وجود بسیاری از نظریه پردازان و صاحب نظران علوم اجتماعی بر حسب تفکرات و تجربیات خود  اقدام به ارائه تعاریفی از جامعه اطلاعاتی کرده اند. در این تعاریف جامعه اطلاعاتی از جنبه‌های فناورانه، جغرافیایی، اقتصادی، سیاسی،اجتماعی و فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است.

از سال 2003 به بعد در اثر توجه بسیار زیادی که بیشتر کشور ها به موضوع جامعه اطلاعاتی از خود نشان دادند و با آغاز اجلاس جامعه اطلاعاتی در ژنو نقد ها و نظرهای مختلفی برای تعیین معیارها و شیوه برخورد کشورها با جامعه اطلاعاتی ابراز شد و ازاین طریق اسناد بین المللی، اعلامیه ها و گزارش های مختلفی به توافق کشورها رسید و انتشار پیدا کرد.

در ادامه به تحلیل  اسنادی می پردازیم که بر اساس تعدادی از اعلامیه های اصول و گزارشات موجود تدوین شده اند و تاثیر و تاثر فنآوری اطلاعات و ارتباطات ( ICT ) و جامعه اطلاعاتی را در روند جهانی شدن و توسعه دانش مدار را مورد اشاره قرار می دهند.

در اسناد موجود اصول و معیارهای حوزه جامعه اطلاعاتی به سه بخش تقسیم شده اند:

1-      ” دیدگاه ”، كه شامل اصول و توافقات و باورهای مشترك پایه ای جامعه اطلاعاتی میباشد،

2-      ”دسترسی” كه نیازهای ویژه برای ایجاد جامعه اطلاعاتی را لیست می كند و شرایط توزیع برابر اطلاعات و ابزارهای لازم برای تولید و توزیع اطلاعات را تشریح می کند.

3-      ” كاربرد ” كه  بسیاری از ابعاد اجرایی و کاربردی جامعه اطلاعاتی را تعریف می كند.

 

کارشناسان بر این عقیده اند که تاثیر فناوری اطلاعات در دنیای امروز برابر با میزان تأثیر ماشینهای صنعتی در انقلاب صنعتی است آنها فناوری اطلاعات و ارتباطات را عامل تحول زا در روش كار و مبادلات اقتصادی و حتی در روش زندگی مردم می دانند و جامعه اطلاعاتی را مفهومی جدید می دانند که حاصل تقابل و تعامل این تحولات است. نعابیر جالب توجهی همچون:

-     پلی بین كشورهای در حال توسعه و كشورهای توسعه نیافته

-     وسیله ای برای توسعة اقتصادی و اجتماعی

-     موتوری برای رشد و توسعه

-     ستون مركزی ساخت یك اقتصاد و جامعة جهانی بر پایة علم

-     فرصتی برای كشورها جهت آزاد كردن خود از محدودیت های جغرافیائی

 از فنآوری های اطلاعات و ارتباطات نشان دهنده عمق و اهمیت تاثیر فناوری اطلاعات در بستر سازی برای جامعه اطلاعاتی است.

اندیشمندان بسیاری از حوزه های مختلف علمی سعی در بررسی و ارائه تعریف از جامعه اطلاعاتی داشته اند معیار های بررسی و ارائه تعریف از جامعه اطلاعاتی در حوزه های اقتصادی، فناوری، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی طبقه بندی می شوند.

 

1-     تعاریف و معیارهای اقتصادی جامعه اطلاعاتی

اقتصاد اطلاعات مطالعه و بررسی تولید ، توزیع، بازاریابی ، قیمت گذاری، فروش، مصرف و كلیه درآمدهایی است كه به طور مستقیم یا غیر مستقیم از طریق تولید ، انتشار، فروش ، ذخیره ، پردازش، و دسترسی به اطلاعات حاصل می شود. در جامعه جهانی اطلاعات و دسترسی به آن چنان ارزش و اهمیتی دارد كه یكی از اركان اساسی توسعه و محور تصمیم گیری در تمامی سطوح سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است و به همین دلیل هر سال سرمایه های هنگفتی برای تحقیق، تولید، انتشار، فراهم آوری، سازماندهی، ذخیره، بازیابی، اشاعه و دسترسی به آن صرف می گردد و به عنوان كالایی با ارزش خرید و فروش می گردد و بسیاری از خدمات و صنایع پیچیده برای ذخیره، پردازش، انتقال و دسترسی به آن به وجو آمده اند و بسیاری از كشروهای پیشرفته بریا جذب این بازار برنامه ریزی دقیق و سرمیاه گذاری هنگفتی را انجام داده اند.

جامعه اطلاعاتی، از بعد اقتصادی، با اقتصاد مبتنی بر اطلاعات تعریف می‌شود. اقتصاد مبتنی بر اطلاعات اساساً نوعی اقتصاد خدماتی است كه با اقتصاد صنعتی و كشاورزی كه در زمره اقتصادهای تولیدی هستند تفاوت‌های كلی دارد. پدیده صنعت‌زدایی در كشورهای پیشرفته صنعتی، بازتابی از ظهور اقتصادهای اطلاعاتی در این كشورهاست. همان‌گونه كه شاهدیم، در نظام‌های اقتصادی پیشرفته، كسب و كارهای خدماتی مبتنی بر اطلاعات و دانش، روز به روز در موقعیت بهتری قرار می‌گیرد. به گونه‌ای كه می‌توان گفت «امروزه برای بازارهای جهانی ادامه فعالیت بدون مدد گرفتن از قدرت رایانه‌ها (كامپیوترها) و سیستم مخابرات امكان‌پذیر نیست. صنایع كارخانه‌ای مبتنی بر شبكه‌های جهانی گروه‌های مختلف مدیران، مهندسان و كاركنان خط تولید، همانند خدمات مالی شركت‌های بزرگ كه در مبادلات خارجی فعالیت دارند، نمی‌توانند خارج از شبكه‌های نوین اطلاعات و ارتباطات به فعالیت بپردازند. ثروتمندترین كشورهای امروز جهان آن‌هایی هستند كه بیش از دیگران از ساختار نوین اطلاعاتی جهان بهره‌مند می‌باشند. (محسنی،1375)

اقتصاد اطلاعاتی یعنی اقتصاد اطلاعات محور، اقتصاد دانش محور، اقتصاد دیجیتال و یا اقتصاد اینترنت را می توان به عنوان اولین معیار و وسیله ای برای پیشرفت به سوی جامعه اطلاعاتی، نام برد كه ناشی از تحولات اجتماعی و اقتصادی از سال 1960 تاكنون می باشد. پژوهش‌های انجام شده در این زمینه حاکی از آن است که توجه و نگرش های تازه ای به نقش اطلاعات در اقتصاد كشورهای در حال توسعه و توسعه یافته شده است،

 جریان گذار اقتصاد و سیر تحولات آن شامل حرکت از حالت اولیه و سنتی بشر یعنی اقتصاد متكی به كشاورزی به اقتصاد صنعت محور و سپس رسیدن به حالت فعلی یعنی اقتصاد اطلاعات محور است این تحولات زمینه را برای شکل گیری افکار و اندیشه ها و زمینه های مختلفی در کسب و کار فراهم کرد و حتی در ادبیات اقتصاد جهانی نیز تغییرات قابل ملاحظه ای را با عباراتی همچون:صنعت اطلاعات، بازار اطلاعات، كاركنان اطلاعات موجب شد

از جمله تاثیرات توسعه اقتصاد اطلاعاتی بروز تحولاتی در ساختار اشتغال و کسب و کار بود که باعث حذف بسیاری از فرآیندهای کاری  مشاغل بازرگانی، آموزشی، بهداشتی، ارتباطی و مالی شده است.

ادامه دارد....

 

نوشته شده توسط فرنود حسنی در  شنبه 11 تیر 1384  و ساعت 07:07 ق.ظ

ویرایش شده در -  و ساعت -

(نظر

 


مطالب پیشین...

  دعوت به همکاری علمی و أموزشی در ماهنامه عصر فناوری اطلاعات

 

  صورتجلسه اولین جلسه "شبكه گفتمان توسعه"

  طرح ایجاد شورای الکترونیکی از طرف محمود حاجلی

  طرح كارگروه IT و جوانان منتظر تصویب شورای عالی فناوری اطلاعات است

  لزوم راه اندازی کارگروه مجدد جوانان در حوزه فناوری اطلاعات و IT

  رایزنی‌های لازم برای راه‌اندازی مجدد کارگروه جوانان در کشور

  دبیرخانه‌ی شورای عالی فناوری اطلاعات مصوبات مربوط به WSIS را پیگیری می‌كند

  کنفرانس بین المللی جوانان خاورمیانه و آفریقا

  تبریک نوروزی

  همایش ارزیابی ملی دومین اجلاس جهانی سران درباره‌ی جامعه‌ی اطلاعاتی

  معرفی ماهنامه تخصصی عصر فناوری اطلاعات

  فعالیتهای WSIS در 2006

  یادها و خاطرها در تونس با دکتر و شیرین عبادی

  با پایان یافتن اجلاس تونس؛ فعالیت‌های كارگروه جوانان WSIS هنوز ادامه دارد

وبلاگ ما ...

  صفحه اصلی

  ارسال ایمیل


بایگانی ...

 نویسندگان

فرنود حسنی (81)
محمود حاجیلی (96)


موضوعات

خبر (78)
مقاله (33)
درباره ما (12)
گزارش ها (6)
صورت جلسات (5)
تماس با ما (1)
سازمان های همکار (1)
سایت های مرتبط (2)
درباره اجلاس (34)
دیدگاه (5)


 آرشیو

مهر 1386 (1)
اسفند 1385 (1)
بهمن 1385 (1)
آبان 1385 (2)
مهر 1385 (2)
مرداد 1385 (1)
اردیبهشت 1385 (1)
اسفند 1384 (2)
بهمن 1384 (2)
آذر 1384 (4)
آبان 1384 (4)
مهر 1384 (9)
شهریور 1384 (11)
مرداد 1384 (9)
تیر 1384 (12)
خرداد 1384 (33)
اردیبهشت 1384 (30)
فروردین 1384 (23)
اسفند 1383 (14)
بهمن 1383 (15)


صفحات

 

 

لینكستان ...

  مدیریت فناوری اطلاعات(۲)

  ماهنامه عصر فناوری اطلاعات

  آی تی نویس

  دانشجویان و جامعه اطلاعاتی

  جامعه اطلاعاتی و ایران

  وبلاگ استاد شکر خواه

  پورتال مدیریت فناوری اطلاعات

  منبع مقالات IT

  بازرگانی و بازرگانی الکترونیک

  رادیو جوان

  توسعه دانایی محور

  ایران و جامعه اطلاعاتی

  ایران گلوبال

  انجمن IT جوانان کشور

  آینده نگر

  سایت رسمی ایران و جامعه اطلاعاتی

  مدیریت فناوری اطلاعات

 

لینكدونی ...

آزادی اطلاعات و حق دسترسی؛ بنیان دموكراسی (-)
اطلاعات، جامعه اطلاعاتی و ساختارهای معرفتی (-)
آزادی اطلاعات و حق دسترسی؛ بنیان دموكراسی (-)
جامعه اطلاعاتی؛ چالش‌ها و فرصت‌ها (-)
چگونه یک برنامه بازاریابی بنویسیم؟ (-)
توسعه زیر ساختی آموزش در جامعه داناْْیی محور(بخش دوم) (-)
توسعه زیر ساختی آموزش در جامعه دانایی محور(بخش اول) (-)
آموزش در هزاره سوم آموزش مکانیکی- آموزش دینامیکی (-)
نقش آموزش در توسعه اطلاعاتی جامعه دانش مدار 1 (-)
پویایی سیستم های آموزش عالی از ملزومات جامعه دانایی محور است (-)
آرشیو لینكدونی

 

جستجو ...

جستجو در بلاگ

 

خبرنامه ...

 

آمار وبلاگ...

بازدید های امروز :

بازدید های دیروز :

كل مطالب :

كل نظرها :

كل بازدید ها :